Geschiedenis van Gokautomaten: Liberty Bell tot Megaways

Gokautomaten veranderden in ruim een eeuw van mechanische apparaten met fysieke rollen in digitale spellen voor computers en telefoons. De techniek veranderde, maar het basisprincipe bleef herkenbaar: een inzet activeert een willekeurige uitkomst en de uitbetaling volgt uit de bijbehorende uitbetalingstabel.

Charles Fey en de Liberty Bell

Encyclopaedia Britannica noemt Charles August Fey de bouwer van de eerste automaten met automatische uitbetaling. Zijn bekendste machine was de Liberty Bell, die rond 1895 in San Francisco verscheen. De machine had drie rollen en symbolen zoals kaartkleuren, hoefijzers en klokken. Bron: Encyclopaedia Britannica, Slot machine.

Britannica beschrijft ook waarom de automatische uitbetaling belangrijk was: eerdere muntmachines betaalden prijzen niet zelf uit. De Liberty Bell vormde daardoor het technische voorbeeld voor latere mechanische gokautomaten. Bron: Encyclopaedia Britannica, Slot machine.

Van mechanische naar elektrische automaten

Mechanische automaten werkten met fysieke rollen, veren en tandwielen. In de twintigste eeuw werden steeds meer elektrische onderdelen toegevoegd. Daardoor konden fabrikanten onder meer verlichting, geluid en andere uitbetalingsmechanismen gebruiken. Britannica beschrijft deze overgang als de stap van volledig mechanische apparaten naar machines waarin elektrische componenten een steeds grotere rol kregen. Bron: Encyclopaedia Britannica, Slot machine.

De fruit- en BAR-symbolen uit klassieke automaten zijn nog steeds zichtbaar in moderne spellen. Over de precieze oorsprong bestaan veel herhaalde verhalen die niet altijd dezelfde details geven. Daarom gebruiken we die symbolen hier alleen als herkenningspunt en niet als bewijs voor één specifieke fabrikant of ontstaansgeschiedenis.

Videoslots

Bij een videoslot worden de rollen op een scherm weergegeven in plaats van door fysieke trommels. Dat maakte andere indelingen, meer uitbetalingslijnen en bonusrondes mogelijk. De rollen op het scherm zijn een visuele weergave; de speluitkomst wordt door de software bepaald.

Het National Museum of American History van het Smithsonian catalogiseert een vroeg-twintigste-eeuwse gokautomaat van metaal, glas en verf. Zo’n bewaard fysiek object maakt het verschil met latere schermgebaseerde spellen concreet. Bron: Smithsonian, Slot machine.

Online gokautomaten

Online gokautomaten gebruiken geen fysieke rollen. De uitkomst komt van een random number generator (RNG), terwijl animaties de rollen en symbolen op het scherm tonen. Lees voor de technische uitleg hoe gokautomaten werken en wat RTP bij gokautomaten betekent.

In Nederland mogen aanbieders online kansspelen alleen aanbieden met een vergunning van de Kansspelautoriteit. De gereguleerde online markt ging op 1 oktober 2021 open. Bron: Kansspelautoriteit, Wet Koa: veranderingen per 1 oktober 2021.

Mobiele gokautomaten

Moderne online gokautomaten zijn meestal ontworpen voor zowel computers als mobiele apparaten. Het scherm en de bediening passen zich aan het beschikbare formaat aan. Voor de uitkomst maakt het apparaat niet uit: die wordt nog steeds door de spelsoftware en de RNG bepaald.

Mobiel spelen veranderde vooral de toegang tot het spel. Een aparte installatie of fysieke automaat is niet noodzakelijk wanneer een vergunde aanbieder het spel via een website of app beschikbaar stelt. Beschikbaarheid zegt niets over de kans op een bepaalde uitkomst; iedere spelronde volgt de regels en uitbetalingstabel van het gekozen spel.

Megaways en variabele rollen

Megaways is een spelmechanisme waarbij het aantal zichtbare symbolen per rol kan veranderen. Daardoor varieert ook het aantal mogelijke combinaties per spelronde. Het mechanisme werd ontwikkeld door Big Time Gaming en voor het eerst toegepast in het spel Bonanza. Bron: Big Time Gaming, Bonanza. Het is geen apart soort kansspel, maar een indeling die binnen videoslots wordt gebruikt. Zie ook het overzicht van soorten gokautomaten.

De geschiedenis van gokautomaten is daarmee vooral een geschiedenis van veranderende techniek: van mechanische rollen naar elektrische onderdelen, schermen, online software en mobiele interfaces. Geen van die veranderingen maakt een toekomstige uitkomst voorspelbaar.